TEMAS 7 e 8: O ensino-aprendizaxe de linguas estranxeiras en países da nosa contorna / A situación de España nos países da nosa contorna

O ensino-aprendizaxe de linguas estranxeiras en países da nosa contorna / A situación de España nos países da nosa contorna

A situación de aprendizaxe en España dista moito do estilo, e tamén do resultado, dos outros países de Europa.

Hoxe en día fálase cada vez máis da imperiosa necesidade de dominar idiomas sobre todo para progresar no ámbito laboral, e tamén para poder defenderse no caso de ter que cambiar de país de vivenda debido á alta taxa de deslocalización de empresas debido á globalización.

Nestes temas faise unha análise dos sistemas educativos nos países que máis destacan nos resultados dos informes PISA creados pola OCDE para avaliar o nivel dos estudantes a nivel internacional. Céntranse en tres áreas: matemáticas e coñecemento lóxico, comprensión lectora (materias de linguas) e ciencias (coñecemento científico). E sempre aparecen en primeira plana nos xornais e telediarios.

Desde o meu punto de vista, estes resultados non aportan moito valor real ao sistema educativo, posto que a OCDE é a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económicos, que non ten nada que ver con ensinanza, didáctica ou pedagoxía, co cal o que realmente buscan é que a xente estea formada adecuadamente coas destrezas buscadas para conseguir man de obra eficiente para as empresas, non necesariamente ben formada en cultura e valores. Opino que se trata dunha estratexia ben organizada polas grandes empresas que manexan as cordas desde detrás dos gobernos para facer alumnos competitivos entre eles e con destrezas adecuadas ao que eles buscan, e que non velan pola formación real das persoas.

De calquera xeito, é indiscutible que algúns destes países analizados están na cabeza dos listados por cadenseu destacado motivo, e eses motivos son os que se analizan a continuación.

Empezamos polo caso finlandés, que é o máis interesante polas súa situación de mellora repentina en moi poucos anos e que consiguiu alcanzar o podio. No caso finlandés, este tratábase dun dos países menos destacados en grao de educación, posto que ao tratarse dun país con poboación moi reducida e pouca capacidade monetaria, a maioría do seu presuposto ía dirixido ao gasto en defensa. En canto a situación do país cambiou, eses gastos pasaron a inverterse en educación e tecnoloxía.

A ensinanza finlandesa está baseada na aprendizaxe a través do método construtivista. Este conclúe que, para que se obteña unha aprendizaxe real e non pasaxeira, esta debe ser levada a cabo polo propio suxeito a través da súa acción activa e consciente, e non simplemente retransmitido.

Cabe destacar que existen tres teorías do constructivismo realizadas por os tres autores máis destacados e recoñecidos que son Piaget, Vygostsky e Ausubel. A primeira explica que o suxeito interactúa co obxecto de coñecemento, a segunda, que o coñecemento se forma coa interacción cos que nos rodean e a terceira, asegura que só así o coñecemento pode ser significativo para o suxeito.

Así trátase dunha aprendizaxe única, baseada nuns contidos, un método e uns obxectivos, construída a partir dos coñecementos previos, que favorece o desenvolvemento dos procesos creativos e cognitivos, alcanzando así unha aprendizaxe real ao ter contacto directo coa experiencia real.

Na aula vimos unha entrevista coa profesora finlandesa Maria Peteri. Contaba que os pais recibían clases para aprender as materias e poder logo así axudar aos seus fillos. A profesión de docente ten moito prestixio social e está moi ben remunerado, só os máis preparados poden acceder ao posto.

O currículo é moito máis extenso que en España e está máis adaptado á realidade. Así tamén, por lei, ningún alumno pode vivir a máis de 5 km da escola, deben poder ter acceso a un colexio próximo. E o número máximo de alumnos permitidos por aula é de 24.

Ademais, se ven que algún alumno ten problemas académicos, asígnaselle unha axuda. Basean o seu sistema educativo na política ética de: “No child is left behind”.De acordo cos datos actuais, un 43 % do alumnado repetiu algunha vez en España, algo que en Finlandia non acontece porque o sistema non permite que aconteza, dado que inverten todos os seus esforzos en facer que pasen.

Así mesmo, a sociedade tamén desenvolve un papel moi importante no esforzo dunha boa educación, porque ademais de colaborar na aprendizaxe, tamén reciben permisos de paternidade pensados para criar os fillos da maneira máis responsable posible, e tamén se lles facilita o contacto cos centros para o seguimento académico dos fillos e as ausencias no traballo polas visitas á escola para falar cos titores.

Outro detalle que tamén cabe destacar, é a importancia do ensino público, así como a mentalidade xeral dunha sociedade que basea o seu funcionamento total nas institucións públicas. Inverten unha gran cantidade dos seus soldos en impostos para que o país funcione, cren no bo funcionamento do seu sistema e todos os cidadáns participan para que siga polo bo camiño. Por isto, os pais teñen acceso en calquera momento ás aulas e a ver o que alí se ensina, así como a ver como desempeña o seu papel o docente. Nin desconfían nin se enfrontan, todos se unen para loitar polo ben común e o avance da sociedade. E así, é como Finlandia encabeza a lista dos resultados PISA, non centrándose en acadar bos resultados, senón centrándose en evolucionar e crecer como sociedade conxunta.

O modelo canadense.

Neste caso, ao tratarse dun país tan extenso, o seu sistema educativo está dividido por rexións. As 10 provincias teñen os seus plans de estudo e coordínaos da maneira que considera máis apropiada. Cada territorio presenta o seu tipo de ensinanza. Así, teñen consellos escolares locais.

Valoran moito a diversidade e a educación é gratuíta e obrigatoria. Neste caso tamén teñen escolas privadas, pero por unha causa distinta que á de España, senón pola de que haxa liberdade de culto. Consideran a educación relixiosa como algo fundamental de libre elección.

A inversión económica que reciben do estado é proporcional áo número de alumnado que teñan as comunidades, aínda que tamén ás necesidades especiais dos alumnos.

Presentan un elevado grao de respecto cara o bilingüismo, de aí que valoren tanto a ensinanza de idiomas.

Ademais, aportan atención personalizada aos alumnos inmigrantes (ou ben que non coñezan a lingua ou que non coñezan a cultura) e así un coordinador aténdeos a tempo completo.

A educación está especializada en destrezas laborais. As materias obrigatorias e de libre elección teñen orientación laboral ou de requirimentos que se lle esixan de aquela universidade á que queren ir. Desta maneira, evitan o abandono escolar por parte de aqueles estudantes que atopan traballo.

Teñen un programa de avaliación continua, coñecido como programa de avaliación pancanadiense. Este comproba de forma periódica o nivel dos estudantes en lectura, matemáticas e ciencias en cada unha das rexións (sistema anterior ao dos análisis PISA).

Atenden á diversidade nas aulas. Parte das subvencións vai destinada á educación especial. Esta educación especial pódese dar de maneira paralela nas aulas ou individualmente en clases separadas. Así avalían a evolución de cada neno.

Dan moita importancia á educación social e emocional. Teñen programas excelentes para prevenir o bullying e para tratar a empatía. Pretenden crear persoas comprometidas e solidarias (cabe destacar que Dinamarca é outro país onde tamén coidan moito este aspecto na educación).

Ao igual que aquí, teñen escolas primarias e secundarias, e logo teñen institutos técnicos con programas de estudos preuniversitarios.

Tamén teñen escolas de idiomas públicas e privadas. Languages Canada son agrupacións de máis de 130 escolas de idiomas, moitos para inmigrantes. En Québec chámase franceization.

Con todo estes factores, pódese entender por que destacan como un dos países con mellor sistema educativo, porque inverten en formación e na preocupación social dos membros da súa sociedade.

O modelo xaponés

Este caso tamén é moi destacado, aínda que bastante controvertido por ser excesivo.

Aquí, o currículo establécese a nivel nacional.

A lexislación educativa é estable e duradeira (dende o 1947). Produciuse unha revisión no 2006 pero sen cambios substanciais, só para introducir materias que promoveran o civismo, o respecto pola tradición e a cultura. Queren formar individuos independentes. É unha educación moi resolutiva.

Educación maioritariamente pública e gratuita: Primaria, secundaria inferior, secundaria superior e universitaria. Os libros están fixados polo Ministerio de Educación, e son eles quen se encargan de distribuílos de maneira gratuíta.

Teñen bastantes materias de formación en valores: economía doméstica (cociñar, coser, artes tradicionais xaponesas como caligrafia (shodo) ou poesía (haiku). Tamén teñen cursos de educación moral.

Considérase esencial que os alumnos desenvolvan unha conduta cooperativa, disciplina de grupo e respecto as normas. Deste xeito, son fundamentais as normas, a cooperación e a disciplina de grupo.

O esforzo é esencial e a competitividade alta.  O éxito está no esforzo, non na habilidade e estratexias.

Si un neno vai mal no colexio é unha vergonza para a familia e para o país. Un neno non pode avergonzar a familia. Non pode haber nenos vagos porque hai moita presión e é unha aberración. Non cabe lugar.

Priman a habilidade para resolver problemas. Currículo esixente en canto aos contidos, que é moi amplo e moi exhaustivo. Na aula plantexan problemas que los alumnos teñen que resolver. Non se trata de memorizar senón de ser capaces de resolver as cousas.

Na escola non só se estuda. A comida tráenna eles e tamén limpan o centro. Uns limpan os pupitres, outros cociñan etc. Enfócanse en saber o que é o traballo e en equipo.

Estúdase moitas horas e fanse deberes. Deben praticar Kanji (sistema de escritura)

As súas vacacións son de tan só 10 días ao ano. E incluso fan deberes nelas (soe ser un proxecto que elixen eles)

Os mestres son moi respectados. Historicamente debían pertencer á clase Samurai. Unha das profesións mellores pagadas do país.

Ao igual que en Finlandia, tamén existe a idea de educación en grupo. O país está obrigado a involucrarse na educación, se o seu fillo presenta problemas na escola, están obrigados a pedir que un especialista lle axude.

Por toda esta insistencia e presión é polo que Xapón sempre queda entre os primeiros postos nos resultados PISA.

O modelo Surcoreano

Este modelo é moi similar ao xaponés.

Os aspectos máis destacados desta ensinanza son a inversión económica que nela se inverte, a cualificación do profesorado e o prestixio social que este presenta.

Trátase dun país con moi poucos habitantes e ven a educación como un medio para saír da pobreza.

Os estudantes dedican literalmente todo o tempo da súa vida en ser o mellor e moi competitivo, e debido a isto teñen unha taxa de suicidios incriblemente alta, de uns 40 estudantes ao día, debido ao estrés que lles produce. Ademais, confesan que un 51 % dos estudantes pensou algunha vez en quitarse a vida.

Só teñen tres universidades moi competitivas e é moi difícil entrar nelas.

Evidentemente, este é un modelo que ninguén debería seguir pola súa falta absoluta de cordura e sentido para a vida.

En resumo, o modelo que máis envexa podería dar é o de Finlandia, aínda que tamén opino que a vida non xira en torno aos estudos, e que si en España se introducise o sistema comunicativo, se ampliase o número de profesores e se se lle dera o valor á educación que realmente ten, penso que é un bo modelo do que estar orgulloso, posto que os estudantes saen moi ben preparados, definitivamente mil veces máis preparados que para os traballos cos que posteriormente se lles premia. Se queren facer cambios útiles en España, que empecen pola promover os valores éticos e o respecto, e o resto xa virá só.

TEMA 6: A metodoloxía CLIL

A metodoloxía CLIL

A metodoloxía CLIL (Content and Language Integrated Learning) é unha metodoloxía que se basea na aprendizaxe integrada de contidos e lingua estranxeira. Busca que a aprendizaxe se leve a cabo dun xeito natural nun contexto propicio con que os alumnos poidan gozar del e conseguir unha aprendizaxe máis efectiva.

O primeiro principio desta metodoloxía di que a lingua se emprega para aprender contido da área, máis tamén hai que aprender a lingua para comprender e comunicar. Así, este método pódese aplicar a calquera área, sen tratarse necesariamente da lingua estranxeira, podendo así empregar o método en calquera outra materia, porque o uso da lingua é significativo e non o obxectivo único da aprendizaxe. Desta maneira os estudantes poderán aprender todo o vocabulario relacionado coa temática dun xeito moito máis real e cun contexto pleno. Por conseguinte, o profesorado CLIL que pretenda levar a cabo este sistema na súa materia, deberá ter interiorizado non só o currículo da materia senón tamén o currículo lingüístico.

O segundo principio dita que a materia que se estuda é a que determina o tipo de lingua que se necesita aprender. Así, dependendo da materia, entrenaranse máis unhas destrezas ou outras, e tamén as estruturas ou tipos de discurso das linguas.

O terceiro principio deste método propón que a fluidez é máis importante que a precisión gramatical e lingüística en xeral. O obxectivo con este é asentar a confianza do alumno no uso da lingua. Con todo, o profesor prestará atención nisto e aproveitará cada oportunidade para intentar asentar as estruturas correctas lingüísticas e gramaticais.

Un concepto clave para traballar a forma lingüística é o concepto de scaffolding ou andamiaxe. O scaffolding refírese a un conxunto de técnicas que buscan a mellora progresiva do estudante na traxectoria cara unha aprendizaxe máis avanzada. Céntrase na capacidade de resolución de problemas e de outras estratexias dos alumnos. Así, o profesor busca conseguir que saia deles mesmos a resolución dos problemas, facilitándolle medios para conseguilo pero sen proporcionar directamente as respostas. O andamiaxe clasifícase en tres tipos: de recepción (asegura que o alumnado extrae a información relevante), de transformación (aporta estratexias para transformar a información en algo novo) e de produción (apoio para crear ou producir algo novo).

A metodoloxía basease nos catro conceptos coñecidos como as 4 C’s do currículo de Coyle, que implican que unha lección CLIL correctamente deseñada deberá incluír os seguintes elementos: contido (progresión no coñecemento e destrezas relacionados cos elementos dun currículo relacionado), comunicación (uso da lingua mentres se aprende a lingua), cognición (desenvolvemento de destrezas de pensamento para relacionar conceptos, comprensión e linguaxe) e cultura (exposición das distintas interpretacións compartidas).

Hai catro principais características que destacan nesta metodoloxía. A primeira é que se trata dun ensino centrado no alumno. Polo tanto, as tarefas negócianse con eles para facelos partícipes na aprendizaxe e así sentir un grado maior e interese e involucración.

O ensino parte do particular ata chegar ao xeral, e o traballo enfócase en tarefas con roles determinados.

Outra característica destacada é que se trata dunha ensinanza flexible e facilitadora. Prima facilitar a comprensión do contido e do contexto, adaptalo aos distintos estilos de aprendizaxe e o emprego de estratexias lingüísticas.

Ademais, é unha aprendizaxe interactiva e autónoma. O traballo realizase por grupos ou parellas e lévase a cabo mediante procesos de descubrimento e investigación.

Por último, ao ser unha aprendizaxe enfocada por tarefas, promóvese a aprendizaxe paso por paso, así como a comunicación co equipo e as estratexias de atención e de comprensión. Tamén aprenden a avaliar o traballo posto que se utilizan rúbricas para avaliar aos pares, aprendendo así o que é importante nunha boa redacción.

Sen dúbida, este tipo de aprendizaxe ten moitas vantaxes, e por iso se optou por integralo no currículo en diversos centros. Moitas veces coñécense como centros plurilingües.

Para isto, hai que ter moi ben organizada a programación do curso e analizar todas as necesidades do alumnado, as competencias básicas, os obxectivos e contidos, e saber facer bo uso das palabras clave e estruturas gramaticais necesarias, así como poder facilitar materiais apropiados e adaptar a lingua ás necesidades do alumnado.

Implantar isto no currículo trátase dunha tarefa custosa porque require de moitos recursos, pero que persoalmente considero altamente efectiva. Como participante do grupo bilingüe durante os cursos de terceiro e cuarto da ESO e primeiro de Bacharelato en determinadas materias, sinto que realmente puiden obter vantaxe no idioma e máis soltura ao intentar desenvolverme nel e ao oílo do que tiñan os outros compañeiros. Considero que é unha iniciativa moi interesante e que todos os centros deberían considerar ofertar para que os alumnos de todas partes tiveran as mesmas oportunidades.

TEMA 5: As programacións didácticas vixentes

As programacións didácticas vixentes

Neste apartado recóllense as normativas vixentes para as programacións na ESO e Bacharelato, FP e EOI.

As programacións vixentes na ESO e Bacharelato séguese a LOMCE, a última reforma educativa levada a cabo polo actual goberno que introduce novos cambios na estrutura dos estudos.

Así mesmo, os contidos das programacións didácticas veñen rexidos por distintas institucións.

 En Galicia concretamente, é a Resolución do 15/07/2916 a que dita as instrucións para a implantación do currículo da ESO e do Bacharelato nos centros da comunidade autónoma. Logo serán os departamentos didácticos dos centros os que adecuarán o currículo á organización docente do centro.

Esta programación didáctica é o instrumento fundamental de planificación curricular para desenvolver o proceso de ensino e aprendizaxe para que se produza dunha maneira optimizada e eficaz.

A estrutura das programacións leve conter de maneira obrigatoria, tal e como recolle o decreto 86/2015 da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria de Galicia, os seguintes apartados:

1. Introdución e contextualización
2. Obxectivos
3. Contidos,  actividades e temporalización
4. Avaliación

                4.1. Procedemento para a realización da avaliación inicial

                4.2. Criterios de avaliación, estándares de aprendizaxe e mínimos esixibles para superar a materia.

                4.3. Procedementos e instrumentos de avaliación

                4.4. Criterios de cualificación

                4.5. Criterios de corrección

5. Metodoloxía
6. Medidas de atención á diversidade. Programas específicos personalizados para alumnado repetidor.  Actividades de reforzo.
7. Materias e recursos didácticos
8. Acción de contribución ao proxecto lector
9. Acción de contribución ao plan TIC
10. Accións de contribución ao Plan de Convivencia
11. Actividades complementarias e extraescolares
12. Materiais e recursos didácticos
13. Información ao alumnado
14. Procedementos para avaliar a programación didáctica

Así, o obxectivo é contar cunha programación ben organizada e que permita aos estudantes ter un seguimento máis organizado do seu propio avance da materia e ser capaz de organizarse para poder alcanzar todos os obxectivos.

As programacións vixentes na FP (LOE e LOMCE)

É o Artigo 34 do decreto 114/2010 polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema educativo de Galicia e artigo 13 do decreto 107/2014, polo que se regulan os aspectos específicos da formación profesional básica do sistema educativo en Galicia.

Así, os centros educativos desenvolverán os currículos adaptando as correspondentes programacións a cada módulo.

Da mesma maneira que na ESO e no Bacharelato, as unidades didácticas deberán incluír as mesmas referencias, aclarando así a adecuación do currículo ás características do ámbito, as unidades didácticas (cos seus pertinentes obxectivos, contidos, criterios de avaliación, actividades, recursos e instrumentos de avaliación), os mínimos exixíbeis para alcanzar a avaliación positiva e criterios de cualificación, o procedemento sobre o seguimento da programación e avaliación da práctica docente.

En canto ás EOI, regúlanse de acordo co Artigo 49 do Decreto 189/2010, do 11 de novembro, polo que se establece o Regulamento orgánico das escolas oficiais de idiomas da Comunidade de Galicia, e adaptarase o currículo e as programacións didácticas ao esixido. Ao igual que as anteriores, deberán cumplir co listado de procedementos e criterios requiridos.

Parécenme interesantes todos estes rexistros que se deberán ter para regular a ensinanza e asegurarse de que os centros o cumpren, pero non creo que só isto vaia a cambiar o sistema. O feito de que se poñan rúbricas non vai a facer que se consigan mellores resultados, pero si está ben no caso de aqueles profesores que puntuaban sen ser obxectivos, para que así no caso de haber reclamacións, poidan ser avaliadas adecuadamente por profesores externos.

O que si é útil é insistir no uso das TICs e de metodoloxías interactivas que consigan motivar ao alumnado, para que así os coñecementos permanezan por máis tempo e sexa máis efectiva a aprendizaxe presente e futura.

TEMA 4: Deseño curricular

Deseño curricular

O deseño curricular é un factor moi importante no enfoque do ensino dunha materia. Trátase daquela parte do currículo que recolle a metodoloxía, as accións e o resultado de diagnóstico, a reestructuración e a organización dos proxectos. Pretende obter un proceso de aprendizaxe o máis eficaz posible e a avaliación continua deste posibilita o seu perfeccionamento.

O currículo é a regulación  dos elementos que determinan os procesos de ensino e aprendizaxe en todas as ensinanzas, e existen unha lista de elementos esenciais que todos os currículos da ESO e Bacharelato a nivel europeo deberán incorporar. Estes elementos son os seguintes: os obxectivos de cada ensinanza e cadensúa etapa, as competencias, os contidos, os estándares de aprendizaxe avaliábeis, os criterios de avaliación e a metodoloxía didáctica.

As competencias que será necesario reflectir no currículo son a comunicación lingüística, a competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía, a competencia dixital, as competencias sociais e cívicas, o sentido de iniciativa e espírito emprendedor e conciencia e expresións culturais.

A competencia lingüística fai referencia á capacidade do estudante de expresarse sendo capaz de adecuarse aos distintos contextos. Así, os alumnos deberán ser capaces de saber expresarse en función da situación comunicativa, dos distintos rexistros, comprender o lido e saber recompilar e procesar a información e dar unha resposta apropiada dependendo da situación concreta esixida. Así como tamén poder desenvolver un pensamento crítico e construtivo do aprendido.

A competencia matemática e as competencias básicas en ciencia e tecnoloxía inclúe todos os coñecementos relacionados coas áreas científicas. Isto abarca tanto as propias áreas da materia, como a xeometría, álxebra ou estatística, e tamén todo o relacionado co uso do pensamento científico para analizar e interpretar resultados matemáticos. Ademais da resolución de problemas, da toma de decisións de cara o avance nos procesos científicos. Así como tamén o dominio das ferramentas tecnolóxicas.

A competencia dixital implica a habilidade á hora de saber utilizar os recursos e ferramentas dixitais, así como coñecer todas as vantaxes e riscos que conlevan, e ser capaces de seleccionar a información útil e verdadeira.

As competencias sociais e cívicas abarcan a comprensión e interiorización dos códigos de conduta na sociedade. Implican a comprensión dos conceptos de igualdade entre homes e mulleres e tolerancia con outros grupos étnicos e culturas. Así como tamén a importancia da solidariedade e da preocupación polos dereitos humanos e o benestar social.

O sentido da iniciativa e espírito emprendedor refírese á capacidade de ter éxito no ámbito laboral e persoal, sendo capaces de adaptarse aos cambios da sociedade e de atopar as mellores oportunidades para o seu futuro, así como de crear eles mesmos os seus propios proxectos.

E por último, en canto á conciencia e expresións culturais, esta área fai referencia a todo aquilo relacionado co respecto e aprecio pola cultura herdada, así como tamén coa capacidade de facer valoracións propias e aplicar a súa propia creatividade para desenvolver o arte.

O deseño curricular tamén reflicte os grados de concreción. O Goberno é o que dita as leis orgánicas e os reais decretos, o Ministerio de Educación e o Goberno Autónomo determinados decretos, ordes, resolucións e disposicións e os centros os proxectos educativos e curriculares e as programacións.

O Goberno do Estado impón os contidos comúns, os estándares de aprendizaxe avaliábeis e o horario lectivo mínimo do bloque de disciplinas troncais e específicas. Así mesmo tamén determina os criterios de avaliación final do logro dos obxectivos e as características das probas de avaliación final de secundaria e bacharelato.

O Goberno Autónomo complementa os contidos do bloque de disciplinas troncais, establece os contidos dos bloques de disciplinas específicas e de libre configuración autonómica, realiza recomendacións de metodoloxía didáctica, fixa o horario lectivo máximo que corresponde aos contidos das disciplinas específicas e de libre configuración, fixa o horario correspondente aos contidos das disciplinas dos bloques de disciplinas específicas e de libre configuración, complementa os criterios de avaliación dos bloques de disciplinas troncais e específicas e establece os criterios de avaliación das de libre configuración e establece os estándares de aprendizaxe avaliábeis relativos aos contidos das disciplinas de libre configuración.

Os Centros docentes teñen a liberdade de complementar contidos, deseñar e implantar métodos pedagóxicos e didácticos propios e de determinar a carga horaria.

En canto ás linguas estranxeiras, as horas veñen determinadas tanto na ESO como no Bacharelato polo Goberno central.

No que corresponde á Formación Profesional, recentemente introduciuse uha FP Básica de dous anos que ata agora non había. Os ciclos medios e superiores seguen da mesma maneira, coa novidade de que tamén se introduciu o ciclo dual, que inclúe formación en empresas.

Tanto como para os FP, como para a ESO e Bacharelato e para a EOI, se estandarizaron os niveis do marco europeo para cumprir coa normativa e se impuxeron os niveis concretos que en cada ámbito se deben acadar.

TEMA 3: O ensino de linguas no presente modelo educativo, nacional e autonómico.

O ensino de linguas no presente modelo educativo, nacional e autonómico.

Como xa se veu no tema 1, o MCREL incluíu cambios na ensinanza das linguas estranxeiras a nivel europeo. Todos os países deberon integrar nos seus currículos diferenzas substanciais para poder acadar os niveis esixidos a nivel comunitario. Por isto, xa dende a LOE se viñeron integrando reformas no sistema educativo que incluían non só cambios na aprendizaxe de lingua e no sistema de avaliación, senón tamén noutro tipo de coñecementos necesarios para acadar o maior desenvolvemento persoal dos alumnos. Así, introducíanse as competencias clave no currículo.

Non obstante, considero pouco realista que se poida alcanzar o nivel B2 ao rematar o Bacharelato en España da noite para a mañá. Considero que hai que investir moitos recursos para que o nivel de linguas estranxeiras aumente. Para isto, non só considero unha fantástica idea a introdución das escolas plurilingües que introduzan outras materias nunha lingua estranxeira, senón que tamén vexo imprescindible que poñan auxiliares de conversa nativos en todos os centros. Esta é unha maneira estupenda de estar en contacto coa lingua e practicala de xeito oral, non só escrito, porque un só profesor na aula non é suficiente para que todos os alumnos (sobre todo agora coa última reforma que recortaron en mestres e aumentaron o número de estudantes por aula, contribuíndo a todo menos a mellorar a calidade da ensinanza) poidan practicar o que necesitan para que haxa unha mellora real e aumente a súa seguridade en si mesmos, que vai da man da verdadeira fluidez no idioma.

Deste xeito, acabaríanse as desigualdades na aprendizaxe de idiomas. Porque hai pais que teñen os recursos suficientes para proporcionar aos seus fillos clases particulares ou estancias no estranxeiro, pero outros que non o poden permitir. Así mesmo, tamén hai moitas máis escolas nas grandes vilas e cidades que dispoñen de programa bilingüe, pero non todos os centros dispoñen deste recurso e moitos estudantes de pobos pequenos perden a oportunidade de disfrutar desta opción, o cal me parece tremendamente inxusto. Outra xoia la Lomce, conseguir que os centros con máis recursos atraian aínda máis recursos, centrando así nas cidades os mellores centros e deixando aos que están máis afastados no olvido. Nada que ver coa lei existente en Finlandia de que os nenos deben ter acceso a unha escola (de calidade) que estea máximo a 5 km da súa vivenda.

Para que España logre acadar os niveis que se pretenden acadar, é necesario ter un cambio substancial no ensino das linguas. Así, será imprescindible que cambien a metodoloxía e intenten enfocala por proxectos, xa que se demostrou ser unha aprendizaxe máis significativa.

Outro cambio moi importante na perspectiva da ensinanza de linguas é a de presentar unha actitude aberta cara todos os cambios e novas metodoloxías, así como a de sacar partido aos contidos doutras clases para unir os recursos de aprendizaxe. Asocialo tamén con intereses persoais dos alumnos que os inviten a interesarse por outras culturas e demostrar con frecuencia os pequenos éxitos no avance da aprendizaxe que van acadando, por exemplo con exercicios ou con probas regulares, e non só cun exame final que faga ao alumno desanimarse e non querer seguir avanzando.

Ademais, compre non olvidarse das TICs, un tipo de ensinanza innovadora que asegura a atención de todos os estudantes á hora de realizar actividades na aula ou tamén na casa.

O factor máis importante na ensinanza é conseguir levar a cabo unha clase interactiva, para que así todos presten atención e reteñan en maior medida o aprendido.

TEMA 2: A LOMCE

A LOMCE

Esta nova lei para a mellora da calidade educativa resultou ser un auténtico fiasco.

Millóns moi necesarios para outras cousas moi requeridos nunha época dura para o país investidos en dar máis voltas a unha ensinanza que (con salvedades, especialmente nas materias de idiomas) xa se podía presumir dela.

Unha reforma aplicada por un partido político conservador e desigualitario que busca a mellora duns poucos e o atraso de outros, adornándoo con palabras bonitas e frases animadoras.

O punto máis polémico desta nova reforma foi a introdución de reválidas, volvendo así a esa época tan botada de menos por algúns que era a de Franco. Na que os ricos se podían permitir estudar e os outros quedaban relegados a un segundo plano.

Así, as reválidas buscan roubar títulos e aforrar en educación, intentando a toda costa desviar o alumnado a ciclos en lugar de a universidade. Deste xeito, formarase ás persoas para un único obxectivo, que será o de desempeñar unha tarefa concreta nunha empresa, en lugar de coñecer mundo e desenvolver un pensamento crítico  e coñecer outras áreas relativas ao estudo seleccionado.

Ademais, as probas non valen para nada en termos reais de educación. Unha boa formación é continua, de nada vale unha proba externa que veña a avaliar contidos concretos tras anos de formación, e que dependan do estado de ánimo dun único día, representando un resultado irreal da verdadeira situación académica do alumno. Implicando ademais que se lle quite un título claramente obtido tras dous anos de esforzo e éxito.

Da mesma maneira, é unha reforma que busca crear man de obra axeitada para as empresas e que fai que os profesores se centren en entrenar aos estudantes para pasar esas probas, deixando así de lado outros aspectos culturais e críticos que os profesores ata agora tiñan tempo para aportar. Este é o verdadeiro obxectivo da última reforma do PP, e da que tamén está detrás a OCDE, que é o de que o pobo non teña pensamento crítico e social, senón que sexa competitivo e enfoque todos os seus recursos en buscar éxito laboral a través de dar ganancias ás empresas.

Paréceme lamentable que todos os gobernos fomenten tanto o interese polos resultados PISA, cando en realidade están levados a cabo por unha institución que non ten nada que ver coa educación. Se a escusa que utilizan para isto é a de asegurar que os profesores cumpren co seu traballo, entón que se fagan as avaliacións aos profesores, que empece a funcionar a inspección dunha vez por todas. E de paso que tamén empecen a funcionar as inspeccións a nivel político.

De todos xeitos, non considero que todos os aspectos que se introduciron na educación (xa coa LOE) sexan malos. Paréceme moi interesante que se valore a capacidade comunicativa dos alumnos, que os ensinen a apreciar os seus propios recursos, non só a capacidade de memorización, senón tamén a súa capacidade propia de resolución de problemas e de sentirse a si mesmos valorados polos coñecementos que poden aportar ao grupo.

Tamén me parece moi importante que obriguen a educar na tolerancia, que empeza saíndo da actitude de respecto que amosan os profesores na aula, que ata agora nalgúns casos brillaba pola súa ausencia. E tamén valoro que aposte pola interactividade e a transversalidade nas aulas, conseguindo así un coñecemento permanente.

Vexo ben de igual maneira que se introduzan ciclos duais, e opino que todos os ciclos deberían selo, posto que se está formando a traballadores exclusivos para empresas, non para investigación nin outros ámbitos, co cal vexo moi comprensible que sexan elas as que colaboren nesta formación.

E vexo ben que inclúan nas programacións a importancia do respecto e da tolerancia, poisto que esta, xunto coa solidariedade, a preocupación polo planeta e o interese por aprender é o único camiño para unha evolución real da raza humana e a súa supervivencia conxunta.

TEMA 1: O Marco Común Europeo de referencia para as linguas

O Marco Común Europeo de referencia para as linguas

Estudo e discusión dos documentos fundamentais sobre o ensino de linguas estranxeiras no contexto europeo.

Desde a creación da Unión Europea co obxectivo de impulsar a cooperación económica e asegurar tratados de unión e de paz, o interese pola aprendizaxe de linguas veuse moi incrementado. Grazas ao libre comercio e á moeda única, os negocios entre países aumentaron drasticamente. Así, xurdiron as necesidades das empresas de contar con traballadores que dominaran idiomas en todos os ámbitos.

Os métodos de aprendizaxe de idiomas, polo tanto, comezaron a evolucionar.

Non obstante, cabe sinalar a gran diferenza de ensinanza e de niveis que había e segue habendo en todos os países integradores da Unión. Por este motivo, xurdiu a necesidade de crear un sistema que clasificara todos os niveis e os integrara de maneira oficial para todos os países.  Así xurdiu o Marco Común Europeo.

O Marco Común Europeo lista os obxectivos a cumplir nos países da comunidade para así poder alcanzar a totalidade dunha integración europea. Inclúe que métodos hai que empregar no ensino de linguas e establece os criterios que hai que cumprir para acadar cada nivel de competencia lingüística. Este marco divide os niveis en A1, A2, B1, B2, C1, C2. Sendo o A o de principiante e o C2 o de experto, aínda que sen alcanzar o nivel de nativo.

A aprendizaxe de linguas é considerada un proceso de educación permanente, posto que detrás dunha lingua hai toda unha cultura e unha historia, e é imposible de acadar todo o que esta conleva tan só co estudo do vocabulario e da gramática. Por isto, resulta gratificante o desexo de seguir afondando nas linguas estranxeiras para poder comprender todos os puntos de vista e coñecer todos os contextos.

Así mesmo, é importante non esquecer que existen linguas minoritarias que están reguladas e que representan un importantísimo valor cultural á poboación que representa. Polo que os gobernos teñen que protexer e fomentar o seu uso e estudo, porque supoñen un importantísimo valor cultural.

O Marco Común Europeo inclúe tamén unha lista de diferentes tipos de motivacións na aprendizaxe de linguas estranxeiras que divide en 9 apartados, que son os seguintes:

1.        Contexto político e educativo 

2.        Enfoque adaptado 

3.        Niveis comúns de referencia 

4.        O uso da lingua e o usuario ou alumno 

5.        Competencias do usuario ou alumno 

6.        A aprendizaxe e a ensinanza da lingua 

7.        As tarefas e o seu papel na ensinanza da lingua 

8.        A diversificación lingüística e o currículo 

9.        A avaliación 

Este é o xeito que busca conseguir unha formación plena nas linguas.

Así, os profesores de linguas estranxeiras deberán adaptarse e intentar enfocar as súas clases a acadar os obxectivos buscados.

Inténtase tamén facer as aulas o máis interactivas posibles, utilizando o método comunicativo e poñendo aos alumnos en contextos reais que os fagan sentirse interesados polo que están aprendendo.

Ademais, cada vez estanse fomentando máis as viaxes para aprender idiomas, método infalible para incitar o interese polas linguas e culturas na xente nova, conseguindo así elevar o nivel intercultural entre os países de todo o mundo, non só produtivo para a EU.